gepubliceerd op 2010-05-04 00:00:00.0
Af en toe bereiken ons schrijnende verhalen via de media over de zorg voor ouderen. Verhalen over oude dames die slechts één keer in de week een poosje buiten kunnen wandelen of over mensen die wegkwijnen van eenzaamheid. Niet zelden wordt dan de vraag gesteld waar de familie van die mensen is en of zij niet wat meer verantwoordelijk op zich zouden moeten nemen. Precies over familieparticipatie gaat het onderzoek van Kitty Oerbekke, studente Gezondheid en Maatschappij. Ze onderzocht familieparticipatie in de psychogeriatrische verpleeghuiszorg. Psychogeriatrie is een specialisatie binnen de ouderenzorg die zich richt op beperkingen van het geestelijke vermogen op hogere leeftijd.
Voordat Kitty in Wageningen ging studeren, studeerde ze Sport & Bewegen in Zwolle. ‘Sport werd ingezet als middel om de gezondheid van mensen te bevorderen, maar ik wilde meer… Met deze studie kon ik mij meer verdiepen in Health promotion én de zorg‘. Haar thesis over familieparticipatie schreef ze voor Vilans, het kenniscentrum voor langdurende zorg. Haar interesse in en passie voor ouderenzorg deed ze op tijdens een vakantiebaantje in de thuiszorg. ‘Het directe contact met ouderen raakte me, het was geweldig om verhalen van vroeger te horen en te zien hoe trots deze ouderen op hun kroost zijn’. Maar toen haar eigen opa in een verpleeghuis terecht kwam werd duidelijk hoe belangrijk de zorg van familieleden en de voorzieningen in dat verpleeghuis waren.
Tijdens de oriëntatie naar een onderwerp voor haar afstudeeronderzoek, was ze dan ook geïnspireerd door de gang van zaken in en rond het verpleeghuis waar haar opa verbleef. Familieparticipatie leek iets vanzelfsprekends., maar dat is niet altijd het geval. Gezinnen worden kleiner en de mensen drukker. De mogelijkheid om een scriptie te schrijven over familieparticipatie en tegelijkertijd de praktijk van verpleeghuizen leren kennen was dan ook perfect. Kitty liep mee in twee verpleeghuizen en interviewde familieleden van de bewoners. Zo heeft zij (schoon)kinderen, kleinkinderen, maar ook met broers en zussen van bewoners geïnterviewd. De resultaten koppelde ze tussentijds terug naar de medewerkers van de verpleeghuizen. Hierover zegt ze: ‘Dit heeft mij erg veel energie gegeven, want wat is het toch mooi om theorie en praktijk weer samen te brengen!”
De belangrijkste lessen uit haar onderzoek zijn:
• Familieparticipatie kan niet als iets vanzelfsprekends gezien worden.
• Indien een psychogeriatrisch verpleeghuis familieparticipatie als speerpunt in het beleid opneemt is het belangrijk dat niet alleen de behoefte van de bewoner, maar ook de behoefte van een familielid binnen een familiesysteem herkend wordt.
• Bevordering van familieparticipatie is niet alleen een taak van medewerkers. Familieleden kunnen ook elkaar betrekken bij de zorg voor hun familielid in het verpleeghuis.
In tijden van vergrijzing en capaciteitstekorten in de zorg zullen deze aanbevelingen zeker bijdragen aan een betere toekomst voor ouderen en uiteindelijk tot een grotere inzet van familieleden!
